5 . مسلّمات قسم پنجم از اصناف هشت‌گانهء تصديقات بديهى كه مبادى و مقدمات و صغرى و كبراى استدلال‌ها يا مستقيما از آنها تشكيل شده و يا بدانها منتهى مىشود ، عبارتند از قضاياى مسلمه يا مسلمات كه مشتق از تسليم به معناى قبولى هستند . همانگونه كه از نامشان پيداست مسلمات ، قضايا و تصديقاتى هستند كه طرفين مباحثه با يكديگر توافق و تسالم نموده‌اند كه در برابر آنها تسليم شده و آنها را به عنوان يك امر مسلم و يك قضيه صادقه و حقّه بپذيرند و مباحثات خود را بر آنها مبتنى كنند . البّته مهم همين تسليم طرفين است كارى به واقع و نفس الامر نداريم . چه بسا قضيه مورد تسالم طرفين داراى واقع و نفس الامر نباشد بلكه تمام واقعيت آن را همان ادراك عقلاء و تطابق آراء عقلا تشكيل دهد و ممكن است داراى ما بازائى در واقع و نفس الامر باشد ، كه وقتى با آن مىسنجيم صادقه باشد . همانند تسالم طرفين بر استحاله تناقض يا بر اعظميت كلّ از جزء كه هم از اوّلياتند ، هم از مشهورات به معناى اعم كلمه و هم از مسلمات مىباشند . يا به حسب واقع كاذبه باشند ولى طرفين بر آن تسالم دارند . مثلا هردو متفق هستند بر اينكه : هر موجودى مادى و محسوس است . اگرچه مطابق واقع نيست و نقيض آن صادق است كه بعضى موجودات مادى نيستند . يا به حسب واقع و نفس الامر مشكوك الصدق و الكذب باشند ولى در مسلمات اين جهت مهّم نيست ، مهّم همان حيثيت تسالم طرفينى بر تسليم در برابر آن است . هدف از كاربرد مسلّمات هدف دو امر است : 1 . در برابر خصم و انسان مجادله‌گر لجوج و متعصب به كار برده مىشوند و مقصود افحام و به خاك ماليدن دفاع خصم و شرمنده كردن او است ، در اينجا براى شاهد مثال اين نكته قصّه‌اى را مىآورم : در اوائل پيروزى انقلاب در حوزهء علميه مشهد مقدّس اشتغال به تحصيل داشتم . جمعه شبها مرحوم عالم شهيد هاشمىنژاد جلسات بحث آزادى داشتند كه به صورت دوره‌اى در مساجد گوناگون برگزار مىشد . در يكى از جلسات كه ايشان شبهاتى را جواب مىدادند ، يكى از اعضاء سازمان منافقين خلق با شهيد عزيزمان وارد بحث شد و